Zehirlenme Sureci ve Yollari

Zehirlenme Süreci ve Yolları

Zehirlenme olayı ile 24 saatten kısa bir süre içinde karşılaşılmışsa, ‘Akut Maruz Kalma’dan söz edilir. Ä°nhalasyon yolu ile zehirlenmelerde bu süre 4 sa­ate kısalır.

Bir aydan kısa süre içinde tekrarla­yan doz veya olaylar Subakut, 1-3 ay arası süre içinde tekrarlar Subkronik, 3 aydan daha uzun süre içinde tekrarlar ise Kronik Zehirlenme tanımına girer.

ZEHÄ°RLENME YOLLARI

Oral veya gastrointestinal yol: En sık rastlanan yoldur.Vücuda girişin ve emilimin uzun bir yoldan yapılması ve bazı sistemlere göre daha yavaş olması, hepatik metabolizma yolunun varlığı nedeniyle tedaviye iyi cevap alınır.

Ä°nhalasyon veya solunum yolu: Vücuda giriÅŸ zorunlu, hızlı ve çok kısa ve geniÅŸ bir alandan emilim saÄŸlandı­ÄŸÄ±ndan bu yolla zehirlenmelerde tedavi süreci ve olanakları çok kısıtlıdır. Ölüm oranı çok yüksektir. Ya da kronik hasta­lıkları hazırlarlar.

Deri ve mukozalar: Deri vücudu­muzun güçlü bir örtüsü olma özelliÄŸini, bazı vücut bölgelerinde ve bazı madde­lere karşı kaybeder ve çok emici bir ya­pı durumuna gelir. Deri yüzeyinden emilen çeÅŸitli ilaçlar için yararlı olan bu durum, zehirlenmelerde çok tehlikeli boyutlara ulaÅŸabilir. Kazalarda ve kim­yasal savaÅŸlarda, solunum yolu kadar önem kazanır, özellikle vücudun açık bölgeleri ve saçlı deri zehirin alınıp ta­ÅŸÄ±nmasında önemli rol oynarlar. Muko­zalar da ise emilim çok hızlı olduÄŸun­dan özellikle baÅŸ bölgesinde bulunan duyu organlarımızın yüzeyini kaplayan mukozalar, zehirin merkez sinir sistemi­ne hızla taşınmasını saÄŸlarlar bu yüzden korunması gereken en önemli vücut alanlarıdır. Yüksek letalite ve kronik hastalık nedenidir.

Damar içi Yolu: Çok hızlı ve kısa yolla vücuda giriÅŸ saÄŸlar. UyuÅŸturucu kullananlarda ve bazen de hatalı tıp uy­gulamaları sonucu ortaya çıkar. Yüksek oranda ölümle sonuçlanır.

Resmi kayıtlara göre, ABD.’nde yılda 5.000-10.000 kiÅŸinin zehirlendiÄŸi belirtilmektedir. Alkol ve Ä°laç alınımına baÄŸlı (antihistaminiklerle) otomobil ka­zaları daha yüksek oranda saptanmıştır. Ekonomik boyutu da göz önüne alınır­sa, toplumlara zehirlenmelerin ne denli zarar verdiÄŸi anlaşılabilir.

Ev ve sanayi kazalarına neden olan akut karbonmonoksit zehirlen-meleri’nde ise eÄŸer kan gazı analizi ya­pılmazsa, normal ölüm olarak nitelendirilebilir, bu da adli bazı yanlışlıklara yol açabilir.